Στη φωτο η μητερα Γεωργια Μπουγα με την κορη της ΕΥΓΕΝΙΑ ΜΠΟΥΓΑ

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΠΟΥΓΑ ΚΑΙ Η ΑΥΛΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΓΑΛΜΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΘ.ΜΠΟΖΙΝΑΚΗ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟ

ΦΙΛΟΤΕΧΝΗΣΙΣ ΚΑΙΠΡΟΣΦΟΡΑ ΠΡΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΓΑΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΓΛΥΠΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑ.ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΘ.ΜΠΟΖΙΝΑΚΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ ΤΟ 1821  1760-1840

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΠΟΥΓΑ

ΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΜΠΑΡΜΠΑ ΚΩΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ

Ο ΚΕΦΑΛΟΒΡΥΣΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟ ΚΑΙ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΠΟΥΓΑ

ΤΑ ΠΑΓΩΜΕΝΑ ΚΑΙ ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΝΑ ΝΕΡΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΟΒΡΥΣΟΥ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΓΩΣΕΙ ΕΝΑ ΚΑΡΠΟΥΖΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΕ ΜΟΛΙΣ 3 ΛΕΠΤΑ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΕΤΟΙΜΟ ΓΙΑ ΦΑΓΩΜΑ.ΤΟ ΠΙΟ ΚΑΘΑΡΟ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΟ ΝΕΡΟ ΚΑΤΙ ΞΕΡΑ ΑΠΟ ΠΑΛΙΑ................ΑΠΟ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΠΗΓΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΣΕ ΚΑΙ Ο ΜΥΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΠΟΥΓΑ.ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΧΑΡΑΓΜΕΝΑ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΑΣ.

ΤΟ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ, διευθυντής των ΕΛΤΑ, πέθανε στις 25 Νοέμβρη 2001. Γεννήθηκε το 1917 στο χωριό Σκληρού Μεσσηνίας. Ηταν αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης. Τον αδελφό του ΓΙΑΝΝΗ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟ, δάσκαλο, πατέρα τεσσάρων παιδιών τον δολοφόνησαν Χίτες στα 42 χρόνια του στις 11 Φλεβάρη 1947. Τον άλλον αδερφό του τον ΠΕΡΙΚΛΗ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟ, φοιτητή Νομικής τον εκτέλεσαν οι Γερμανοί στο Χαϊδάρι τον Απρίλη του 1944.Στη μνήμη τους, καθώς και στη μνήμη του αδελφού της ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΩΤΣΟΒΟΥΛΟ από τη Βυτίνα, ο οποίος πιάστηκε από Γερμανούς στις 17 Δεκέμβρη 1943, μεταφέρθηκε στο Χαϊδάρι, αργότερα στη Γερμανία και πέθανε στις 6 Απρίλη 1945

Οι λαμπρές κολώνες των Βασσών

Ο νομπελίστας ποιητής Seamus Heaney, που λατρεύει την αρχαία και σύγχρονη Ελλάδα, έχει επισκεφτεί τον ναό του Επικούριου Απόλλωνα και έχει μαγευτεί από «κλασσική τάξη κι αίσθηση» και «την προ-φυσιοδιφική χλωρίδα».
Το ένα από τα 7 ποιητικά «Σονέττα από την Ελλάδα» είναι αφιερωμένο στις Βάσσες.

Το ποίημα αυτό ακούστηκε στην εκδήλωση «Επικούριος Απόλλωνας υπό το σεληνόφως». Το απήγγειλε με εκπληκτικό τρόπο η κορυφαία ηθοποιός Εύα Κοταμανίδου. Επίσης περιλαμβάνεται στο βιβλίο του Βασίλη Νικολόπουλου, που κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία μαζί με το DVD της εκδήλωσης.

Ο Seamus Heaney γεννήθηκε το 1939 τριάντα μίλια βορειοδυτικά τον Μπέλφαστ, στη Βόρεια Ιρλανδία. Η οικογένεια ζούσε σε ένα αγρόκτημα και ήταν καθολική και πολυμελής. Ο Seamus είναι ο πρώτος από τα 9 αδέλφια. Φοίτησε στο St. Colump's College τον Ντέρι και στη συνέχεια στο Πανεπιστήμιο τον Μπέλφαστ. Από τις αρχές της δεκαετίας τον '80 διδάσκει στο Χάρβαρντ. Το 1989, εκλέχτηκε καθηγητής της ποίησης Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Η επιρροή τον στη σύγχρονη ποίηση είναι τεράστια και γίνεται αισθητή σε οικουμενικό επίπεδο. Η γνώση της παγκόσμιας ιστορίας είναι εμφανής σε όλο το έργο τον. Τα ελληνικά θέματά τον έχουν σαφείς ιστορικές αναφορές. Παρά το γεγονός ότι στο έργο τον αποτυπώνονται τα πολλά ταξίδιά τον, ένα μεγάλο μέρος της ποίησής τον αναφέρεται στην αγροτική περιοχή τον Ντέρι, τον τόπο που έζησε τα παιδικά τον χρόνια.
H αναγγελία για το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας (1995) τον βρήκε στην Πελοπόννησο. Τον έψαχναν δημοσιογράφοι από όλο τον κόσμο για μια δήλωση. Ομως αυτός απολάμβανε ήρεμος τις διακοπές του στην Πύλο. Για πέντε ημέρες δεν είχε μιλήσει. Μέχρι που τον εντόπισε ένας Έλληνας δημοσιογράφος.

«Εδώ μπορείς να υπάρξεις»

Εντυπωσιασμένος από τη γοητεία του αρχαιολογικού χώρου των Βασσών ο εξαιρετικός σκηνοθέτης Jean-Daniel Pollet, μόλις τον ανακάλυψε βρήκε ένα υπαρξιακό καταφύγιο λέγοντας «Εδώ μπορείς να υπάρξεις». Χαρακτήρισε τον τόπο ως άκρον άωτον της μαγείας και για μια δεκαετία τον θεωρούσε το κέντρο του κόσμου. Τον επισκέφθηκε πολλές φορές και τρεις ταινίες του έχουν αναφορές στο ναό του Επικούριου Απόλλωνα. Η μία από αυτές «Βάσσες» είναι αφιερωμένη στο ναό. Πρόκειται για ένα κινηματογραφικό ποίημα. Ο ίδιος ο σκηνοθέτης έχει περιγράψει ως εξής τη σχέση του με τις Βάσσες:
« Πρωτοείδα το ναό των Βασσών κάνοντας το γύρο της Μεσογείου. Πρέπει λοιπόν να πω γιατί έφυγα, γιατί έκανα αυτόν το γύρο. Είχα επισημάνει το ναό σε μια λιθογραφία (όχι φωτογραφία) κάποιου βιβλίου, γιατί έγραφε ότι ήταν ο μόνος κτισμένος στα υψώματα της Πελοποννήσου και χωρίς θέα στη θάλασσα. Εγραφε, επίσης, ότι αυτός ο ναός ήταν το τελευταίο έργο του αρχιτέκτονα του Παρθενώνα. Αυτό το έργο, μέσα στις μικροσκοπικές του διαστάσεις σε σύγκριση με τον Παρθενώνα, δίνει την εντύπωση κάποιου που γέρασε, που δεν έχει πια αλαζονεία, που σχεδόν δεν είναι πια Ελληνας, αλλά ξέρει μόνο να κτίζει σαν Ελληνας. Αλλωστε, οι πέτρες που χρησιμοποιήθηκαν για να κτιστεί αυτός ο ναός, εξορύχθηκαν απ' αυτήν εδώ την ίδια περιοχή• βλέπει κανείς καλά ότι είναι γκρίζες σαν τις άλλες που είναι τριγύρω. Σε άλλους ελληνικούς ναούς χρησιμοποιήθηκε ένα συγκεκριμένο μάρμαρο, από ένα συγκεκριμένο λατομείο, αλλά πιστεύω ότι όλα είχαν πάνω-κάτω την ίδια προέλευση, το ίδιο χρώμα, την ίδια πυκνότητα και την ίδια αντοχή. Για τις Βάσσες, σίγουρα υπάρχουν στοιχεία - θα μπορούσα να γνωρίζω περισσότερα αν είχα μελετήσει την ιστορία του ναού πιο εμπεριστατωμένα. Οπωσδήποτε, κάπου θα είναι γραμμένα. Αυτό που συγκράτησα, είναι ότι κτίστηκε για να ξορκίσει ένα λιμό, μιαν αρρώστια (ίσως πανούκλα) που, εκείνη την εποχή, είχε ρημάξει την περιοχή. Είναι πολλές οι ενδείξεις που ενισχύουν αυτή την εικασία, αλλά δεν τις θυμάμαι πια. Θυμάμαι, όμως, άλλη μια ιδιαιτερότητα: συνήθως, στο κέντρο κάθε ναού υπάρχει μια θέση όπου μπαίνει ένα άγαλμα: το άγαλμα κάποιου θεού στον οποίο υποτίθεται ότι είναι αφιερωμένος ο ναός (Απόλλων κ.λπ.) Ε, λοιπόν, στις Βάσσες δεν υπήρχε τέτοιο βάθρο. Σκέφτηκα ότι μπορεί να πρόκειται για κάποιο είδος αθεϊστικού ναού, αλλά μάλλον αεροβατούσα. Μου είπαν ότι όλοι οι ελληνικοί ναοί είχαν τον ίδιο προσανατολισμό - αυτός εδώ, όμως αποτελεί εξαίρεση. Είναι ένα από τα λίγα μέρη στα οποία ξαναγύρισα (τουλάχιστον επτά φορές• τις πέντε, μάλιστα, χωρίς μηχανή). Είναι ένας τόπος που σου μιλάει, που ο Sollers λέει ότι είναι γεμάτος απ' τα λόγια των νεκρών, κι οι νεκροί τού μιλάνε, του λένε δίχως άλλο τα ίδια πράγματα - σαν ηχώ.
Κινηματογράφησα αυτόν το ναό μια φορά, στα γρήγορα, δύο ή τρία πλάνα για τη Μεσόγειο, και μετά από δύο χρόνια ξαναγύρισα στις Βάσσες για μια ταινία μικρού μήκους. Είχε συννεφιά -πράγμα σπάνιο. Το γύρισμα κράτησε δύο μέρες».

Αυτή η ταινία που γυρίστηκε το 1964 και το 1965 βραβεύτηκε στη Μπιενάλε Παρισίων, δεν προβλήθηκε ποτέ στις κινηματογραφικές αίθουσες. Η προβολή της στην εκδήλωση «Επικούριος Απόλλωνας υπό το σεληνόφως» ήταν μια από τις σπάνιες και σε συνδυασμό με τον τόπο όπου γυρίστηκε και είναι αφιερωμένη, αποτέλεσε μοναδική εμπειρία για τους θεατές.

ΣΚΛΗΡΟΥ

Ιστορική Βιβλιοθήκη Ανδρίτσαινας...

που από το 1998 στεγάζεται σε νεοκλασσικό κτήριο, στην ανατολική είσοδο της πέτρινης αυτής πολιτείας, με σύγχρονο και πλήρως εξοπλισμένο εκθετήριο σπανίων εκδόσεων. Σήμερα ξεπερνά τους 40.000 τόμους συνολικά και το καινούργιο τμήμα λειτουργεί ως δανειστικό. Υπάγεται στο Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και διοικείται από πενταμελές Εφορευτικό Συμβούλιο.

Η ΟΜΟΡΦΗ ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ

Η Ανδρίτσαινα είναι κωμόπολη της Ελλάδας που ανήκει στον νομό Ηλείας. Είναι χτισμένη αμφιθεατρικά σε μια καταπράσινη πλαγιά, στη δυτική πλευρά του Λυκαίου όρους, κοντά στα σύνορα με τους νομούς Αρκαδίας και Μεσσηνίας. Πρόκειται για κωμόπολη με μεγάλη ιστορία, που αναπτύχθηκε κατά τη Φραγκοκρατία (12ος – 13ος αι. μ.Χ.) και, μάλιστα, αναφέρεται στο Χρονικόν του Μορέως. Η Ανδρίτσαινα διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο τόσο στα Ορλωφικά όσο και κατά την Ελληνική Επανάσταση. Το 1826, μάλιστα, η πόλη καταστράφηκε από τα στρατεύματα του Ιμπραήμ.
Ονομασία
Σύμφωνα με την παράδοση, η Ανδρίτσαινα οφείλει την ονομασία της στη γυναίκα κάποιου Κρητικού βοσκού που λεγόταν Ανδρίτσος ή Ανδρίκος, ο οποίος οδηγήθηκε από ένα κριάρι τους σε κάποια πηγή κοντά σε ένα πλάτανο στο Λύκαιον όρος. Εκεί έκτισε ένα πανδοχείο, το οποίο μετά το θάνατο του Ανδρίκου διατήρησε η χήρα του Ανδρίκαινα. Από το όνομά της καθώς και από την εγχώρια προφορά του «και» ως «τσαι», το πανδοχείο ονομάστηκε «το χάνι της Ανδρίτσαινας». Όταν άρχισε να κτίζονται σπίτια γύρω από το πανδοχείο, ο οικισμός ονομάστηκε «Ανδρίτσαινα».

1940 Αφήγημα του Ταξιάρχου ε.α. Ευσταθίου ή τέως Τζουτζούλη Ηλία απο ΣΚΛΗΡΟΥ

Αξέχαστες και πικρές αναμνήσεις από την πολεμικήν περίοδον Οκτωβρίου του 1940 έως και Αυγούστου 1949.

Το κλέφτικο και θλιβερό τραγούδι του συγχωριανού και αρίστου σκοπευτού των φονικών πολυβόλων της Διμοιρίας μου, Μπουγά Δημητρίου του Γεωργίου, που όμοιαζε περισσότερο με μοιρολόγι παρά με τραγούδι και επαληθεύει μετά πάροδον δύο περίπου μηνών, προς δόξαν και αιωνίαν μνήμην του ήρωα και προς πίκραν και λύπην δικήν μου που τον έχασα για πάντα.

Η έναρξη του Ελληνο-Ιταλικού πολέμου, μας ηύρεν επάνω εις το ύψωμα ΜΟΚΡΑ της Ελληνο-Βουλγαρικής παραμεθορίου περιοχής Σιδηροκάστρου Μακεδονίας, τόσον εμένα, όσον και των κατώθι οπλιτών της Διμοιρίας μου: α) του συγχωριανού μου Μπουγά Δημητρίου, β) Δεκανέα Αβδάλλα Θεοδώρου από το χωριό Μπελούσι της Ολυμπίας, γ) του στρατιώτη Ρέππα από το χωριό Φανάρι Ολυμπίας, δ) του στρατιώτη Λυμπερόπουλου Αναστάσιου από το χωριό Δραγώγι Ολυμπίας και ε) του στρατιώτη και μετέπειτα ήρωα Θωμόπουλου Αναστασίου από την Αμπελιώνα Μεσσηνίας.
Ένα απόγευμα των τελευταίων ημερών του Οκτωβρίου 1940 καθισμένοι όλοι, πλην του Μπουγά, στον ήλιο του καταυλισμού μας, ακούσαμε ένα κλέφτικο και θλιβερό τραγούδι που ομοίαζε περισσότερο με μοιρολόγι παρά με τραγούδι το οποίον καταχωρώ, προς άρσην της περιέργειας των αναγνωστών μου, και έχει ως εξής:
Βουνά πάρτε την πράχνη σας
Πάρτε την καταχνιά σας
Βγω ψηλά στον Αγιολιά και
Στον Άγιο Θεράπο και να
Σφυρίζω κλέφτικα… κτλ
Εγώ επηρεασμένος από την απουσίαν του αμέσως, ανεγνώρισα την φωνήν του ήρωα και έδωσα εντολή σε δυο οπλίτας μου να τρέξουν και να μου τον φέρουν κοντά μας και αφού ήλθαν, όλοι σχεδόν μαζί και από περιέργεια, τον ρωτήσαμε διατί το τραγούδι του ήταν σαν μοιρολόγι.
Ο ήρωας αφού κάπως είχε συνέλθει και είχε ανακτήσει το θάρρος του, απάντησε ως εξής: «Τι να σας ειπώ ρε Ηλία και παιδιά, έχω τώρα μερικές ημέρες που κάτι με βασανίζει μέσα μου και μου λέγει ότι δεν πρόκειται να ξαναειδώ τα βουνά του χωριού μας, που τόσο πολύ τα αγάπησα και τα νοσταλγώ». Τότε όλοι, και σχεδόν βουρκωμένοι, αφού τον ενθαρρύναμε κάπως, αμέσως έδωσα εντολή προς αυτόν και σε δυο άλλους οπλίτας να πάνε εις καταυλισμόν του να ξεστήσουν το αντίσκηνόν του, και αφού το φέρουν, να το στήσουν δίπλα από το αντίσκηνο το δικό μου, προς καλλιτέραν παρακολούθησιν και ηθικήν ενίσχυσιν.
Τέλος και μετά πάροδον δύο περίπου μηνών το 21ον Σύνταγμά μου μετεστάθμευσεν μεθ’ όλων των μονάδων του, από την παραμεθόριον περιοχήν, εις την πόλιν των Σερρών Μακεδονίας προς άμεσον αναχώρησιν δια το μέτωπον της Αλβανίας και όπως ήταν επόμενον, το Σύνταγμα ακολούθησαν και οι άντρες της Διμοιρίας μου που προανέφερα.
Εγώ δε, προταθείς ως άριστος κατά σειράν επιτυχίας Λοχίας πολυβόλων, του Συντάγματος, έλαβα φύλλον πορείας δια την Σχολήν Έφεδρων Αξιωματικών Καβάλας δια μετ’ εκπαίδευσιν και προαγωγήν μου εις τον βαθμόν του Έφεδρου Ανθυπολοχαγού.
Μετά πάροδον ολίγου χρονικού διαστήματος και κατά την εαρινήν επίθεσιν των Ιταλών, το Σύνταγμα μου, λάβον μέρος εις τας επιχειρήσεις αποκρούσεως και αναχαιτήσεως των επιτεθέμενων, οι οπλίται μου, Μπουγάς και Αβδάλλας Θεόδωρος, τραυματισθέντες βαρέως. Ο μεν πρώτος από ριπήν πολυβόλου, ο δε δεύτερος από θραύσματα όλμων και μεταφέρθησαν προς παροχήν πρώτων βοηθειών εις το ορεινόν χειρουργείον και εκείθεν λόγω επιδεινώσεώς των, εις το Νοσοκομείον Μεσολογγίου, όπου και δυστυχώς μετά πάροδον ολίγων ημερών, ο ήρωας Μπουγάς Δημήτριος, υπέκυψεν εις τα τραύματα του και παρέδωσεν την άγια και ηρωικήν ψυχούλα του εις την αγκαλιά του Θεού και Χριστού μας προς σωτηρίαν και δόξαν της πολυαιματοβαμμένης και πικραμένης μάνας Πατρίδος.. «Γλυκύ και έντιμον το υπέρ θρησκείας – Ιστορίας και Πατρίδος θνήσκειν».
Τέλος την τύχην του αειμνήστου και ήρωα Μπουγά, ηκολούθησεν και ο ήρωας Θωμόπουλος Αναστάσιος όστις κατά τον επάρατον κομμουνιστοσυμμοριτοπόλεμον προαχθείς εις Λοχίαν επ’ ανδραγαθία έπεσεν ηρωικώς μαχόμενος ποτίζοντας με το άγιο και τίμιον αίμα του τα μυριομένα βουνά της Χαλκιδικής.
Αιωνία και αξέχαστη η μνήμη τους.
Ευσταθίου Ηλίας
Ταξίαρχος ε.α.
Μπουγάς Δημήτριος του Γεωργίου, Στρατιώτης: Γεννήθηκε στον Σκληρό Τριφυλίας Μεσσηνίας το 1919, του 21ου ΣΠ. Πέθανε βαριά τραυματισμένος στο Παράρτημα Νοσοκομείου Αγρινίου στις 25 Απριλίου 1941.

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΟΥΓΑ

Τίτλος Μερικά από τα παιδιά του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ και της Γεωργίας ΜΠΟΥΓΑ από το Σκληρού Μεσσηνίας (11 χιλιόμετρα από ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ )

«»Στη Φώτο ο αείμνηστος Δημήτρης Μπουγάς λίγο πριν μας αποχαιρετήσει πηγαίνοντας κοντά τους κατέβηκε στο χωριό Σκληρού στα μνήματα των γονιών του κάνοντας τρισάγιο!»

Κατάθεση ψυχής…Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΤΕΛΟΥΣ. – Οταν πλησιάσεις πρόσεξε σε παρακαλώ μην σκοτεινιάσεις την ψυχή μου,αλλιώς φύγε αθόρυβα όπως ήλθες…

Ο Ναός που περιστρέφεται και ο ναός που δονείται…
Την εποχή που χτίστηκε ο Ναός του Επικούρειου Απόλλωνα, ο Πολικός Αστέρας …. Ο ένας είναι ο Ναός του Επικουρείου Απόλλωνα στις Βάσσες ΣKΛΗΡΟΥ ..

Η ζωή κυλάει δίχως να κοιτάει τη δική μας μελαγχολία… SKLIROS ANDRITSAINA ΣKΛΗΡΟΥ

Ωστόσο, η μετάβαση του Δημητρίου Μπουγά, τον Μάρτιο του 2009, δίνει την ευκαιρία να σκεφτούμε την πορεία δύο ανθρώπων που γεννήθηκαν στην ορεινή Μεσσηνία και μεγάλωσαν κάτω από την ζωοφόρο επιρροή του Ναού του Επικούρειου Απόλλωνα. Γαλουχήθηκαν από μια φτωχή αλλά ηρωική οικογένεια, αφού έδωσαν το στίγμα τους σε αυτή τη ζωή, μετέβησαν τελικά σε μια άλλη σφαίρα, της οποίας την πραγματικότητα μαθαίνει όποιος δεν μπορεί να την περιγράψει, καθώς σε κάποια ταξίδια δεν υπάρχει γυρισμός.

Υπάρχει όμως η μνήμη εκείνων που αγάπησαν τον Σωτήρη και τον Δημήτρη, από μικρά παιδιά στο σχολείο του Σκληρού και της Ανδρίτσαινας, είτε ως νέους αγωνιστές του μεροκάματου στην Αθήνα, ή ως ώριμους άνδρες που ήταν δεμένοι στην ζωή και παρέμειναν με τους ίδιους και μάλλον δυνατότερους δεσμούς, όταν ο Σωτήρης έφυγε πρώτος ξαφνικά. Η οικογένεια Μπουγά απλώθηκε με τους γάμους και τα εγγόνια που πρόσφεραν στην κυρία Γεωργία την σύζυγο του μυλωνά της περιοχής Παναγιώτη Μπουγά του Γεωργίου τα οκτώ από τα εννιά παιδιά μιας οικογένειας που δεν φοβήθηκε να αυξηθεί και να πληθύνει, μέσα σε σκληρές συνθήκες . Εκτός του γλυκύτατου και ήσυχου Δημήτρη, που η ευαισθησία του τον έκανε να δηλώνει, πως έτσι όπως κατάντησε ο κόσμος, δεν είναι σίγουρο πως θα άξιζε να γεννά κάποιος παιδιά.

Ας είναι ελαφρό το χώμα που σκεπάζει δύο τίμια παιδιά από το Σκληρό Μεσσηνίας που δεν πείραξαν κανέναν όσο ζούσαν και όταν έφυγαν, άφησαν στον τέταρτο γιο της οικογένειας κενό που δεν θα καλυφθεί ποτέ. Οι εναπομείναντες αδελφοί Γεώργιος Γεωργίου(Μπουγάς) Τρύφων Μπουγάς . Oι 5 αδελφές Αλεξάνδρα Μπουσιούτα, Βασιλική Ντάση, Κωνσταντίνα Λούφαρη, Ιωάννα Καντριβιότη, Ευγενία Σολδάτου,

κα τα 30 ανίψια κάνουν τον πόνο δύναμη και υπόσχονται σε αυτούς που φύγανε, πως θα κάνουν ότι περνάει από το χέρι και την ψυχή τους για να συνεχίσει το αποτύπωμα της οικογένειας Μπουγά με εντιμότητα, υπερηφάνεια, δύναμη και ευαισθησία.

ΝΑΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ

-Ο ΝΑΟΣ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ "ΒΑΣΣΕΣ" ΠΟΥ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ ΣΚΛΗΡΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΕΙΡΑΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ-



Το 652 π.χ. οι Σπαρτιάτες κυριέυουν τη Φιγάλεια και οι κάτοικοι της την εγκαταλείπουν. Απευθύνονται στο μαντείο των Δελφών για να μάθουν πως θα ανακτήσουν τη πόλη τους. Η απάντηση που τους δόθηκε ήταν ότι έπρεπε να πολεμήσουν τους Σπαρτιάτες αφού προσλάμβαναν 100 πολεμιστές από το γειτονικό Ορέσθειο. Οι Φιγαλείς επιστρέφοντας στη πατρίδα τους για να ευχαριστήσουν το θεό Απόλλωνα αφιέρωσαν ναό που έχτισαν σε ένα φυσικό πλάτωμα στη πλαγιά του "ΚΩΤΙΛΙΟΥ" και τον ονόμασαν "ΕΠΙΚΟΥΡΙΟ". Μέχρι και τα ρωμαϊκά χρόνια ο ναός χρησιμοποιόταν κανονικά. Τον 18΄αιώνα όπου στην Ευρώπη επικρατεί στροφή προς το κλασσικό πολιτισμό πολλοί περιηγητές επισκέπτονται τον ναό. Δυστυχώς ανάμεσα τους υπήρξαν και "τυχωδιόκτες" όπως ο λόρδος Ελγιν που το 1812 αγόρασε από το σουλτάνο τις πλάκες της ζωοφόρου για λογαριασμό του αντιβασιλέα της Αγγλίας. Από τότε η ζωοφόρος βρίσκεται στο Βρεταννικό Μουσείο. Ωστόσο οι σκληρές μάχες που έδωσαν οι κάτοικοι των γύρω περιοχών με τους αρχαιοκάπηλους γλίτωσαν τα χειρότερα.
Το 1902 έως το 1908 πραγματοποιείται αναστηλωτικό πρόγραμμα από την Αρχαιολογική Εταιρία. Το 1965 εκτελούνται στερεωτικές εργασίες με σκοπό να σωθούν τα επιστήλια. Το 1968 ο ναός κατατάσσεται στο κατάλογο της UNESCO ως ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΜΝΗΜΕΙΟ ΠΟΛΙΤΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ. Το 1995 περιμμετρικά κατασκευάστηκε αποστραγγιστικό σύστημα για την απομάκρυνση των νερών της βροχής. Το 1995 τοποθετείτε γύρω από το μνημείο στέγγαστρο.

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ: Ο ναός έχει χαρακτηριστικά και των τριών αρχαίων ρυθμών:

ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΥ

ΙΩΝΙΚΟΥ

ΔΩΡΙΚΟΥ

Η ΖΩΟΦΟΡΟΣ του ναού αναπαριστά δύο θέματα:

ΤΗ ΜΑΧΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΜΕ ΑΡΧΗΓΟ ΤΟΝ ΗΡΑΚΛΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΜΑΖΟΝΕΣ

ΤΗ ΜΑΧΗ ΛΑΠΙΘΩΝ ΚΑΙ ΚΕΝΤΑΥΡΩΝ